تولید جان گرفت، اما تقاضا هنوز زمین گیر است

به گزارش خبرنگار تحریریه بازاروتجارت خبرگزاری صداوسیما، تازه ترین گزارش مرگز پژوهش های اتاق بازرگانی ایران درباره شاخص مدیران خرید از وضعیت دوگانه اقتصاد ایران در تیرماه حکایت دارد؛ از یک سو شاخص تولید و ارائه خدمات با رسیدن به 51 واحد از محدوده انقباض خارج شده و از سوی دیگر شاخص سفارش های جدید با رقم 47.2 واحد همچنان پایین تر از سطح خنثی باقی مانده است. این یعنی بنگاه ها در تیرماه توانسته اند بخشی از فعالیت خود را حفظ یا افزایش دهند، اما بازار همچنان کشش کافی برای تداوم این روند ندارد.

بر اساس گزارش مرکز پژوهش های اتاق بازرگانی ایران، شامخ کل اقتصاد و شامخ بخش صنعت هر دو 48.3 واحد ثبت شده اند؛ به این ترتیب، اقتصاد و صنعت همچنان در محدوده انقباضی قرار دارند. در بخش صنعت، وضعیت نگران کننده تر است.

شاخص تولید محصولات صنعتی با رقم 46.8 واحد برای نهمین ماه متوالی زیر سطح 50 قرار گرفته است. هرچند سفارش های جدید و فروش نسبت به ماه قبل بهبود نسبی داشته اند، اما این افزایش هنوز نتوانسته صنعت را به محدوده رونق بازگرداند.

جهش هزینه مواد اولیه

هم زمان با ضعف تقاضا، هزینه تولید نیز افزایش یافته است. شاخص قیمت خرید مواد اولیه به 80.4 واحد رسیده و شاخص قیمت محصولات تولیدشده 60.8 واحد ثبت شده است. افزایش قیمت مواد اولیه، دشواری تأمین نهاده ها، مشکلات ارزی و محدودیت های وارداتی، حاشیه سود بنگاه ها را کاهش داده و امکان برنامه ریزی تولید را دشوارتر کرده است.

اشتغال همچنان در محدوده منفی

بازار کار نیز از بهبود فعالیت اقتصادی بهره چندانی نبرده است. شاخص اشتغال کل اقتصاد و صنعت روی 47.3 واحد قرار گرفته است؛ موضوعی که از ادامه احتیاط بنگاه ها در استخدام نیروی جدید حکایت دارد. ضعف فروش، کمبود نقدینگی و تردید نسبت به آینده اقتصادی، مهم ترین عواملی هستند که مانع افزایش اشتغال در بنگاه ها شده اند.

برق و نقدینگی؛ دو مانع اصلی تولید

در کنار ضعف تقاضا، ناترازی انرژی و قطعی برق همچنان بر عملکرد واحدهای تولیدی اثرگذار است. کاهش ظرفیت تولید، اختلال در زمان بندی تحویل سفارش ها و افزایش هزینه استفاده از سوخت جایگزین، بخشی از پیامدهای این محدودیت هاست. کمبود نقدینگی نیز تأمین مواد اولیه و سرمایه در گردش بنگاه ها را با مشکل مواجه کرده است؛ مسئله ای که در صورت تداوم می تواند روند شکننده بهبود را متوقف کند.

خودرو در صدر، نفت و غذا در انتهای جدول

عملکرد صنایع در تیرماه یکسان نبوده است. صنایع وسایل نقلیه و قطعات وابسته با شاخص 59.1 واحد بهترین عملکرد را در میان بخش های صنعتی داشته اند. پس از این بخش، کانی های غیرفلزی با 55.1 واحد و چوب، کاغذ و مبلمان با 54.1 واحد قرار گرفته اند. در مقابل، صنایع فرآورده های نفت و گاز با شاخص 38.9 واحد و صنایع غذایی با 38.7 واحد پایین ترین سطح فعالیت را ثبت کرده اند. در بخش صادرات نیز شاخص 45.7 واحد نشان می دهد تجارت خارجی صنعت همچنان با انقباض مواجه است. مشکلات ارزی و بانکی، محدودیت های حمل ونقل و اختلالات لجستیکی، مهم ترین موانع پیش روی صادرکنندگان عنوان شده اند.

امید محتاطانه به ماه آینده

با وجود تداوم چالش ها، انتظارات فعالان اقتصادی برای ماه آینده همچنان مثبت است؛ اما کاهش این انتظارات نسبت به ماه قبل نشان می دهد تولیدکنندگان با خوش بینی محتاطانه به آینده نگاه می کنند. گزارش شامخ تیرماه نشان می دهد اقتصاد ایران از مرحله افت شدید فاصله گرفته، اما هنوز به رونق پایدار نرسیده است. تقویت تقاضای مؤثر، تأمین پایدار انرژی، کاهش مشکلات ارزی و تأمین سرمایه در گردش، مهم ترین پیش شرط های عبور اقتصاد از محدوده انقباض عنوان شده اند.